KÖMÜR İTHAL, İŞÇİ İHRAÇ: MADEN-İŞ’TEN SOMA İÇİN ACİL ÇAĞRI

Türkiye Maden İşçileri Sendikası Yönetim Kurulu, son yıllarda benimsenen ithal kömüre dayalı üretim modelinin yerli kömür üretimini gerilettiğini, maden sahalarını atıl hale getirdiğini ve binlerce madenciyi işsizlik riskiyle karşı karşıya bıraktığını açıkladı.

Sendika tarafından yapılan yazılı açıklamada, Türkiye’nin önemli miktarda kömür rezervine sahip olmasına rağmen kamu ve özel sektör santrallerinde ithal kömür kullanımının cazip hale getirildiği, buna karşın yerli kömüre yönelik teşviklerin yetersiz kaldığı ifade edildi. Bu durumun yalnızca madencilik sektörünü değil, istihdamı, bölgesel ekonomileri ve enerji arz güvenliğini de tehdit ettiği vurgulandı.

“Soma bu yükü kaldıramaz”

Türkiye’nin yerli kömür üretimi ve termik santral işletmeciliği açısından en önemli merkezlerinden biri olan Soma’da da benzer bir tablonun yaşandığı belirtilen açıklamada, ithal kömür politikalarının bölgedeki üretici firmaları teknik ve finansal açıdan ayakta kalamaz noktaya getirdiği kaydedildi.

Yerli kömüre yönelik teşviklerin yetersizliği, ithal kömürün cazibesini koruması ve yerli kömür alımlarının planlanan seviyelerin altında kalmasının, bölgedeki firmaları iflasın eşiğine sürüklediği ifade edildi. Açıklamada, “İthal kömüre olan rağbet yalnızca madencileri ve üretici firmaları değil, doğrudan Soma halkını ve bölge ekonomisini büyük bir buhrana sürüklemektedir” denildi.

40 milyar dolarlık ithalat, düşen istihdam

Sendika, Türkiye’nin son 10 yılda kömür ithalatına yaklaşık 40 milyar dolar ödediğini belirterek, ithal kömür politikalarının sektörde ciddi istihdam kaybına yol açtığını bildirdi. Son beş yılda kömür madenciliğindeki işyeri sayısının 448’den 416’ya, çalışan işçi sayısının ise 43 binden 32 bine düştüğü aktarıldı. Birçok işletmenin kapandığı, büyük firmaların konkordato ilan ettiği ifade edildi.

Torku ve Soma Termik Santrali vurgusu

Açıklamada, Soma Termik Santrali işletmecisi konumundaki Torku firmasının TKİ’ye olan borçları ve taahhüt ettiği kömür alımlarını gerçekleştirmemesinin bölgedeki krizi derinleştirdiği belirtildi. Santralin tam kapasite çalışmamasının, üretici firmaların kömür satamamasına ve üretim yapamamasına yol açtığı kaydedildi.

Sendika, santralin kamulaştırılması yönündeki önerilerinin daha önce “zarar” gerekçesiyle kabul edilmediğini ancak yıl sonuna kadar çözüm beklendiğini hatırlatarak, gelinen noktada somut bir adım atılmadığını vurguladı.

“Madencinin sabrı tükenmiştir”

Türkiye Maden İşçileri Sendikası, yaşanan krizi aylar öncesinden dile getirdiklerini, Ankara’da yetkili makamlarla görüşmeler yaptıklarını ve mitingler düzenlediklerini belirtti. Açıklamada, “Kimse bizden bu felakete seyirci kalmamızı beklemesin. Maden emekçisinin sabrı tükenmiştir” ifadelerine yer verildi.

İthal kömüre vergi önerisi

Sendika, Türkiye’nin yıllık 35–40 milyon ton civarındaki kömür ithalatına ton başına 20 dolar vergi uygulanması halinde yıllık yaklaşık 700 milyon dolar gelir elde edilebileceğini hesapladı. Bu kaynağın, yeraltı üretiminde artan maliyetlerin karşılanması ve üretimde kullanılan motorinin ÖTV’siz temini için kullanılabileceği önerildi.