Madenlerde büyüyen kriz: İşçiler aylardır ücret ve tazminat peşinde

Türkiye’nin dört bir yanında maden işçileri aynı sorunlarla mücadele ediyor. Ödenmeyen maaşlar, yıllarca bekletilen kıdem tazminatları, konkordato süreçleri ve belirsiz devir işlemleri nedeniyle yüzlerce madenci eylemlere yöneliyor.

Son dönemde en dikkat çeken mücadelelerden biri Eskişehir’in Mihalıççık ilçesinde faaliyet gösteren Doruk Madencilik’te yaşandı. İşçiler, aylarca ödenmeyen ücretleri ve tazminatları nedeniyle Ankara’ya yürüyerek seslerini duyurmaya çalıştı. Bağımsız Maden İş Sendikası’nın öncülüğünde gerçekleştirilen eylemler sırasında açlık grevleri yapıldı, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı önüne yürüyüşler düzenlendi ve zaman zaman polis müdahaleleri yaşandı.

Yapılan görüşmelerin ardından hükümet temsilcileri ve şirket yetkililerinin işçilerin alacaklarının ödeneceğine dair taahhüt verdiği açıklandı. Ancak sendika, verilen sözlerin tutulmadığını belirterek yeni bir açıklama yaptı. Bağımsız Maden İş Sendikası, Doruk Madencilik işçilerinin alacaklarının hâlâ tam olarak ödenmediğini ve bu nedenle 1 Haziran’da Ankara’da yeniden güçlü bir direniş başlatacaklarını duyurdu.

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından yapılan açıklamalarda şirkete milyonlarca liralık idari para cezası kesildiği ve bazı ödemelerin gerçekleştirildiği belirtilse de işçiler, alacaklarının tamamının ödenmediğini savunuyor. Bakanlık kayıtlarına göre Doruk Madencilik’e yönelik denetimlerde toplam 23,5 milyon lirayı aşan idari yaptırımlar uygulandı.

Edirne’de konkordato sonrası direniş

Maden işçilerinin mücadelesi yalnızca Ankara ile sınırlı değil. Edirne’nin Uzunköprü ilçesinde faaliyet gösteren Özşen Madencilik’te çalışan yaklaşık 200 işçi de ücret ve tazminat haklarını alamadıkları gerekçesiyle günlerdir eylem yapıyor.

Şirketin konkordato ilan etmesinin ardından başlayan süreçte işçiler, sendikal örgütlenme sonrasında işten çıkarıldıklarını ve haklarının verilmediğini öne sürüyor. Bağımsız Maden İş Sendikası öncülüğünde yapılan yürüyüşlerde “Haklarımızı alana kadar dönmek yok” sloganları atılırken, işçiler bayrama parasız girmek istemediklerini dile getiriyor.

Kütahya’da ücret krizi büyüyor

Benzer görüntüler Kütahya’dan da geliyor. Tunçbilek ve çevresindeki maden işletmelerinde çalışan işçiler ücret farkları, maaş gecikmeleri ve işten çıkarmalar nedeniyle iş bırakma eylemleri gerçekleştirdi.

Bazı işletmelerde işçilerin taleplerinin karşılanmasının ardından ödemelerin yapıldığı açıklansa da, farklı sahalarda iş bırakma ve direniş haberleri gelmeye devam ediyor. Kütahya’daki bazı işletmelerde yüzlerce işçinin mesaj yoluyla işten çıkarıldığı ve ücret alacaklarının geciktiği yönündeki iddialar kamuoyuna yansıdı.

Maden patronları neden ödeme yapamıyor?

Sektör temsilcileri ve sendikalar, son dönemde yaşanan krizlerin temelinde artan maliyetler, düşük kömür fiyatları, finansman sıkıntıları, konkordato süreçleri ve şirketlerin borç yükünün bulunduğunu belirtiyor.

Ancak sendikalar, ekonomik gerekçelerin işçilerin maaş ve tazminat haklarının gasp edilmesinin bahanesi olamayacağını savunuyor. Özellikle bazı şirketlerin üretime devam ederken işçilerin ücretlerini aylarca ödememesi tepki çekiyor. İşçi temsilcileri, devletin denetim mekanizmalarının daha etkin çalışmasını ve işçi alacaklarının güvence altına alınmasını talep ediyor.

Soma’da gözler Anadolu Madencilik devir sürecinde

Türkiye madencilik sektöründeki en kritik başlıklardan biri ise Soma’daki Anadolu Madencilik sahalarında yaşanan devir süreci.

Türkiye Maden İşçileri Sendikası Ege Bölgesi 1 Nolu Şube Başkanı Rıza Sal, geçtiğimiz aylarda işçilerle yaptığı toplantılarda devir görüşmelerinin sürdüğünü ve işçilerin haklarının korunması için sendikanın masada olacağını açıklamıştı. Sal, işçilere birlik çağrısı yaparken devir sürecinin kısa sürede sonuçlanmasını beklediklerini ifade etmişti.

Ancak Soma’da da belirsizlik tamamen ortadan kalkmış değil. Son dönemde TKİ sahalarının özel sektöre devredilmesi ve bazı işletmelerde üretimin düşmesi nedeniyle işçiler arasında gelecek kaygısı büyüyor. Rıza Sal’ın yaptığı açıklamalarda üretimin ciddi şekilde gerilediği, bazı sahalarda faaliyetlerin durma noktasına geldiği ve işletmelerin geleceğine ilişkin soru işaretlerinin sürdüğü belirtiliyor.

Madenciler ise Türkiye’nin farklı bölgelerinde yaşanan ücret ve tazminat krizlerinin Soma’da da yaşanmasından endişe ediyor. Özellikle Doruk Madencilik, Özşen Madencilik ve Kütahya’daki örnekler, devir süreçlerinde işçi haklarının güvence altına alınmasının önemini bir kez daha gündeme taşıyor.

Bugün Ankara’dan Edirne’ye, Kütahya’dan Soma’ya uzanan tablo, Türkiye’de madencilik sektörünün yalnızca üretim değil aynı zamanda ciddi bir emek ve hak mücadelesiyle karşı karşıya olduğunu gösteriyor. İşçiler bir yandan yerin yüzlerce metre altında üretimi sürdürürken, diğer yandan alın terlerinin karşılığını alabilmek için meydanlarda, yürüyüş yollarında ve bakanlık kapılarında mücadele etmeye devam ediyor.